Wel, dw i wedi gorffen – nawr beth?

Yep.  Dw i wedi gorffen yn y brifysgol.  Nid oeddwn i’n meddwl y byddwn i’n edrych ar y dydd, erioed!  Dw i ddim yn siŵr eto beth bydd fy marciau – dw i’n aros i glywed o’r Academi Hywel Teifi – ond mae syniad cyffredin ‘da fi.  Dw i’n falch ond siomedig yr yn pryd.  Dw i’n hapus i gael pasio ac enillodd fy ngradd.  Ond siomedig achos mod i wedi disgwyl (a moyn) siarad yr iaith yn rhugl erbyn hyn.  Dw i ddim wedi gwneud hynny – dim o gwbl.  Felly, mae e’n rhwng bodd ac anfodd gadaf Brifysgol Abertawe.

Beth nesaf?

Wel, bydda i’n mynd yn ôl i Galiffornia yn ddiwedd mis Gorffennaf.  Mae hyn wedi bod penderfyniad anodd iawn i fi.  Yn rhan achos bydd e’n ystyr yn dechrau eto – does dim unrhywbeth heblaw rhai dodrefn yng Nghaliffornia ‘da fi; dim gwaith, dim car, dim llawer o unrhywbeth.  Dw i ddim yn gwybod ble bydda i’n byw hyd yn oed!  Mae Cymru wedi dod cartref i fi ac mae fy nghath yna, fy nghar, fy mhlanhigion, fy ffrindiau, yr iaith, fy mywyd, mewn gwirionedd.

Hefyd, dw i wedi gweithio caled i ffitio i mewn y diwylliant – dyna lawer i ddysgu pan dewch i mewn diwylliant newydd.  Dweud y gwir, do’n i ddim y sylweddoli faint!   Mae’r pethau bach yn anoddach; pethau bod chi ddim yn meddwl amdanyn.  Pethau nid fyddwch yn sylwi tan geisiwch ymdopi â nhw.

Ond, nid gallaf aros.  Byddwn i’n peryglu popeth os arhosaf obeithio i ffeindio gwaith.  Achos ymfudwr rhyngwladol dw i, does dim rhaid i fi ffeindio jyst unrhyw swydd – na!  Rhaid i fi ffeindio gwaith â chwmni y bydd e’n piau caniatâd i gyflogi person rhyngwladol.  A hefyd, rhaid iddyn addo bod nhw’n ceisio ffeindio rhywun yn y EU yn gyntaf.  Hynny, ychwanegol y rheolau visa newydd (nid i sôn cost – ych-y-fi!) a fy oed….wel, let’s face it, the odds are stacked against me.  Rhaid i fi gyfaddef, dyw e ddim yn haws i deimlo bod i ddim cael fy moyn yma.  Mae’r syniad ‘na yn rhy drist ond does dim unrhywbeth personol, dw i’n siŵr – dw i ddim ar ben fy hunan a rhaid i lywodraeth wneud rhywbeth i reoli mewnfudiad.  Pe fyddwn yn ifancach, byddwn i’n ymladd aros – cymryd y perygl.  Ond nid nawr.

Efallai, dw i’n swnio trist iawn.  Yn y ffordd, dw i’n teimlo fel hynny – dw i’n gadael cartref wedi’r cyfan.  Ond, mae llawer i edrych ymlaen ato hefyd.  Gallaf dreulio amser gyda fy nheulu (dim ond fy chwaer nawr) a, efallai, prynaf dŷ o’m hunan. A, dweud y gwir, mae llawer bod i’n colli o Galiffornia hefyd.  Felly nid cwbl ddrwg.

Mae e wedi bod profiad cyffrous, anodd, trist a gorfoleddus; anturiaeth fendigedig ac nad fyddwn yn cyfnewid y pedair blynedd diwethaf ‘ma am unrhywbeth yn y byd!  Dw i wedi cael cyfle anghyffredin achos ers mod i ferch fach, dw i wedi moyn byw ym Mhrydain – felly, dw i wedi byw’r breuddwyd ‘na.

Dw i wedi dysgu cymaint ar y daith syfrdanol ‘ma.  Dw i ddim wedi bod mewn diwylliant newydd o’r blaen erioed, ‘heck’ – prin mod i wedi bod tu mas o Galiffornia o’r blaen!  Felly, dw i’n mynd yn ôl person gwahanol – person gwell, credaf.

Des yma gyda dim byd ond siwtces.  Byddaf yn gadael gyda chalon lawn.

Whew!

Wel, dw i wedi gorffen fy wythnos gyntaf yn ôl yn y brifysgol.  Diolch byth!  Fe arfer, mae popeth wedi bod cymysg lan a drysu ond rhaid i fi ddweud, mwynhaf fy nosbarthiadau hyd yma.  Dim amserlen yn ddrwg chwaith!  Dim dosbarthiadau dydd Llun neu ddydd Gwener o gwbl.

Dw i’n meddwl fy hoff dosbarth ar hyn o bryd yw ysgrifennu creadigol.  Mae Christine James yn dysgu’r tymor cyntaf a bydd Tudur Hallam yn dysgu’r ail dymor.  A dw i wedi bod lwcus iawn iawn – i fod wedi fy nysgu gan athrawon sy wedi ennill y Goron a’r Gadair, Mererid Hopwood yn gyntaf a nawr Christine James a Tudur Hallam – wow!

Mae hanes yn dod iawn hefyd, er bod i wedi newid pynciau – nawr dw i’n mynd ysgrifennu am y llyfr Buched Dewi.  Dw i’n meddwl y bydd e’n bwnc da am fy thesis – dywedodd fy ymgynghorydd y byddwn ni’n ysgrifennu thesis, dim traethawd mawr fel meddyliais yn wreiddiol.  Felly dyn’ ni – I have my work cut out for me (sa i’n siŵr sut dweud hynny yn Gymraeg – idiom efallai?).

Dw i hapus mynychu’r gwobrau blog wythnos nesaf yng Nghaerdydd.  Dw i’n sylw bod llawer o ymryson am y wobr.  Ond dw i’n meddwl bod e’n rhywbeth arbennig i fod gallu ysgrifennu yn Gymraeg – does dim pawb sy’n gallu gwneud hynny.  Felly, dw i’n credu bod categori arbennig yn rhywbeth neis iawn.  Dw i’n credu bod Cymraeg yn haeddu o le arbennig.  Felly gobeithio’r fydd pob un o’m cyfeillion Cymreig ddim yn gafael fe erbyn i fi os dw i’n aros yn y gystadleuaeth.

Heno bydd sesiwn Bardd Bach yn Nhŷ Tawe.  Mae cyfle yn wych gwrando ar gerddoriaeth werin Gymraeg, cael ychydig o ddiodydd a chwarddiadau.  Fel arfer dyn ni’n cael llawer o hwyl.  Mae e’n sesiwn agor hefyd, felly os dych chi’n canu offeryn, dewch a chwarae.  Bydd popeth yn dechrau rhwng 8:30 a 9:00ish.

Diwrnod Hyfryd

Rhaid i fi ddweud – Mae heddiw wedi bod bendigedig iawn.  Dw i wedi ffeindio hen ffrind eto!  Syrpreis ardderchog i edrych ar Wyn mewn banc Sgetti.  Dw i ddim wedi ei weld e i fwy na blwyddyn a doeddwn i ddim yn disgwyl ei weld e yna, yn siŵr!

Wel, mae e’n siarad Cymraeg (iaith gyntaf) a des nabod Wyn pan weithiodd e yn y banc prifysgol.  Yn y gyntaf, byddai e’n helpu fi gyda fy Nghymraeg.  Roedd e wastad calonogol a byddai e’n cymryd amser arbennig felly gallwn geisio gwneud popeth yn Gymraeg.  Yn fuan, gallaf wneud hynny heb broblem a daethon ni ffrindiau.  Siaradasom am hyn a hynny yn Gymraeg.  Ond wedyn, symudwyd e i fanc Pontardawe ac ar ôl hynny roedd rhaid i fi wneud fy mancio yn Saesneg llawer o’r amser a does dim bancwr ymweld â fe.  Siomedig iawn.

Ond heddiw, teimlais wych gwneud popeth yn Gymraeg eto.  Hefyd, gallasom sgwrs tipyn bach a dod ‘caught up’ ar eu bywydau.  Roedd e jyst gwneud fy niwrnod ei weld e.

Wedyn, yr eising ar y deisen:  Yn Waterstones ffeindiais lyfr Iolo Williams am fywyd gwyllt Cymru (gyda lluniau).  Dw i wedi bod chwilio am lyfr fel hwn ers oes pys.

Mae e’n neis teimlo hapus ar ôl popeth wedi cael eu digwydd eleni.  Doeddwn i ddim yn meddwl y byddwn i’n teimlo llawenydd eto erioed.  Teimlad bendigedig!

Ardderchog!

Er gwaethaf dechrau’r wythnos yn sefyll arholiad, mae popeth wedi mynd yn wych!

Nos Lun es i ymweld â Jonathan a Marilyn sy’n ymweld o Derby.  Maen nhw’n aros ym Mae Caswell – lleoliad hyfryd iawn!  Coginiodd Marilyn pryd llysfwytäwr blasus ac wedyn ar ôl ginio, aethon ni am y tro ar y traeth.  Hyfryd.

Wedyn, neithiwr, ymunais â changen y Tŷ Tawe WAWR.  Aethon ni fowlio yn Ten Pin Bowling yn Abertawe.  Roedd llawer o hwyl.  Doeddwn i ddim wedi bod bowlio ers blynyddoedd!  Felly, cymrodd e dipyn bach i gofio’r ffordd i daflu’r bêl.

Yn y gêm gyntaf, dechreuais yn ofnadwy.  Collais y pinnau yn gyfan gwbl wedyn cwmpais ‘flat on my back’ yn y ffrynt o Dduw a phawb – roedd popeth yn iawn ond teimlais twp iawn – arbennig achos mae arwyddion mawr ar y llawr a dros y lonydd:  Warning!  Very slippery floor.   

Dw i’n meddwl y byddwn i’n cytuno â hynny!

Gorffenais y gêm yn y lle diwethaf.  Ond ar ôl ginio aeth pethau gwell.

Dechreais yr ail gêm gan gwpl o ergydion da ac am hanner ffordd, gwnes sbâr!  Wel, roeddwn i’n gwefreiddio.  Yn anffodus, aeth e i’m pen, ‘sbo, achos nid allais fwrw’r ochr llydan o ysgubor (Americanism -can’t hit the broad side of a barn) ar ôl hynny. 

Ond dim ots – Enillais gyda sgôr uchelaf beth bynnag (llawer i’m syrpreis).  Roedd pryd yn wych a dw i’n bwriadu ymuno â WAWR pan bydd pethau yn dechrau eto ym mis Medi.

Roedd y rhan gorau, dw i’n meddwl, oedd sgŵrs dros y noswaith yn Gymraeg ac i fod rhan o’r grŵp a rhan o’r grŵp sy’n gallu siarad iaith y Nefoedd.  Dw i’n falch dweud gallais siarad yn Gymraeg 98% o’r amser.  Roedd y merched yn wych a doeddwn i ddim yn teimlo fel roeddwn i’n siarad rhy araf.  Felly, ymlaciais a gallais ddweud mwy.  Yn wir, os dw i’n ymlacio tipyn bach a stopio becso am siarad digon o gyflym, dw i’n gallu dweud llawer o fwy yn Gymraeg.  Jyst does dim digon o eirfa ‘da fi.  Ond bydd hynny yn dod, dw i’n meddwl.  Neithiwr, roeddwn i’n cofio llawer o eiriau na ddefnyddiais yn amser hir. (Mae pawb yn siarad â fi yn Gymraeg un unig wrth gwrs.)

Dw i wedi bod becso am fy Nghymraeg yn hwyr.  Mae llawer wedi cael ei ddigwydd i fi eleni ac mae e’n dangos fel roeddwn i’n colli’r iaith.  Ond mae pethau’n setlo tipyn bach nawr ac mae e’n dod yn ôl.  A dw i’n hapus iawn iawn am hynny.

Yna a Nôl Eto

Wel, eithaf profiad oedd yr Eisteddfod yn y Bala.  Gyrrais lan bore Iau, a wnes i ddim yn meddwl y byddwn i’n cyrraedd erioed!  Gyrru hir oedd e, ond gwerthu bob eiliad a phob gyrrwr yn ddrwg roedd rhaid i fi yrru tu ôl.

Roedd llawer o bobol i fod siŵr a llawer i weld.  Rhywbeth gorlethu oedd hi achos cyrhaeddais ar ben fy hunan a doeddwn i ddim yn siŵr ble oedd pawb.  Ond unwaith cwrddais â fy ffrindiau, roedd llawer o hwyl a doniol.

Gwelais lawer o wynebau enwog, pobol o’r teledu, enillwyr gwobr, ffrindiau (fel dywedais i), athrawon a myfyrwyr eraill o’m dosbarth yn y brifysgol. Gwelais Only Men Aloud hwyr prynhawn Iau hefyd!  Roedden nhw ym mhabell  Shelter Cymru i helpu hybu rhaglennau Shelter Cymru.

Only Men Aloud and Shelter Cymru

Only Men Aloud and Shelter Cymru

(Diolch i Chris Reynolds am y llun.)

Yn y babell werin, roedd sesiwn cerddoriaeth werin bod i’n gallu mynychu.  Tynnodd hynny llawer o bobol oedd cerdded heibio.  Ar ôl i hynny, cwrddais â ffrindiau yn y bar cwrw.  O!  A chyn i hynny, yn y prynhawn, roeddwn i’n lwcus digon i ddal Dr. Gonzo yn canu.  Bendigedig – un o’m hoff fandiau.

Cerddoriaeth Werin

Cerddoriaeth Werin

Dylwn i wedi mynychu’r gig y noson ‘na.  Dw i eithaf difaru hynny.  Ond roeddwn i’n becso’r fyddwn i ddim yn ffeindio fy ngwesty yn y tywydd felly gadais ar ôl cinio.  Doeddwn i ddim yn moyn i fod ar goll yn lle newydd yn y tywydd, chi’mod? Fel mae’n digwydd, roedd haws i ffeindio felly fyddai i ddim yn broblem o gwbl.  O wel, fel ‘na mae hi.  Blwyddyn nesaf, bydda i’n gwneud pethau yn wahanol.

Gyda llaw, llongyfarchiadau i Helen Gibbon, rheolwr Côr Tŷ Tawe – enillodd Trydydd yn y gystadleuaeth Mezzo Soprano.  Da iawn Helen!

Ar ddydd Gwener, penderfynais ymweld â’r Bala.  Felly treuliais i’r bore cerdded o gwmpas Y Bala.  Mae tref fendigedig.  Mwynheais siarad Cymraeg â phawb yn y siopau o Bala, a doeddwn i ddim yn meddwl bod i’n defnyddio Saesneg o gwbl y bore ‘na.  Dim sgwrs fawr, ‘mind you’, ond gwnes iawn siarad brawddeg fer.  Roedd pobol yn y gwesty oedd siarad yn Gymraeg hefyd! Roedd syrpreis hapus – felly trialais archeb fy mrecwast yn Gymraeg heb ddefnyddio unrhyw Saesneg o gwbl.  Gwnes!  Roedd hynny yn teimlo da iawn!

Stopiais ym mhentref bach enw Llanuwchllyn rhwng Y Bala a Dolgellau.  Roedd dyn yn ei ardd ac fel tynnais lun o’r pentref, dywedodd ‘helo’ wrtha i.  Dywedais “S’mae – dych chi’n siarad Cymraeg?”

“O iawn!” dywedodd “Iaith gyntaf”.

Perffaith!  Y broblem oedd siaradodd Gogledd Cymraeg felly cadwais gael ar goll – roedd anodd deall trafodaeth ogleddol .  Ond roedden ni’n gallu i gyfathrebu heb lawer o broblem – yn lle cyntaf achos roedd e’n siarad a siarad a siarad heb stopio.  Allwn i ddim ‘get a word in edgewise’. 

Dim ots, dywedodd wrtha i lawer o wybodaeth am yr ardal ac yr iaith.  Roedd neis hanner awr yn y heulwen.

Yn siarad o’r heulwen – roedd cynnes iawn prynhawn Iau, tywydd hyfryd.

Dymunaf fod mwy amser ‘da fi.  Ond roedd rhaid i fi ddod yn ôl i waith.  Dim ond dwy fis yn aros o’m swydd.  Felly rhaid i fi fanteisio arno fe fel gallaf.  Yn dal, ar y ffordd yn ôl, stopiais yn Nolgellau a hefyd Machynlleth i weld swyddfa Owain Glyndŵr.  Rhywbeth dw i wedi bod moyn gwneud i amser hir.

Er mae fy nealltwriaeth yn aros (diolch byth), wnaeth fy sgiliau siarad ddim.  Ofnadwy oeddwn i ddydd Iau.  Dydd Gwener roeddwn i’n well – wel yn y  bore.  Ar ôl i fi adael Y Bala, doeddwn i ddim yn siarad yn fawr felly, erbyn bore ‘ma, roedd fy Nghymraeg siarad yn cac eto.  Dw i’n credu bod i’n gwneud da iawn cyn i fi fynd i Galiffornia.  Dw i jyst gobeithio’r gallaf gyrraedd yn y pwynt ‘na eto yn gyflym.  Mae rhy haws llithro i mewn i Saesneg a dw i wedi dod diog iawn.  Dw i’n credu bod ymweld â’r Eisteddfod, i amser byr hyd yn oed, fuodd da iawn i fi – dw i’n cofio nawr pam dw i’n caru’r iaith cymaint.

Felly, dw i wedi gwneud addo i fy hunan.  Dw i’n mynd trial dod rhugl erbyn yr olaf o’r flwyddyn ysgol nesaf.  Cadwch feddwl da i fi, os gwelwch yn dda, dw i’n angen yr holl y cymorth gallaf dderbyn! 

Ffrindiau

Weithiau, mae e’n anodd fod ar ben eich hunan.  Arbennig  yn y parc ar ddydd hyfryd – mae pawb yn gafael dwylo neu gerdded braich yn fraich; yn treulio amser gyda theulu a phobol carant.

Ond hefyd, weithiau, mae rhywbeth yn cyffwrdd ag eich bywyd a sylweddolwch fod pethau ddim mor ddrwg fel maen nhw’n ymddangos.

Penderfynais i stopio a gwrando â band chwarae ar y lawnt ar bwys y tŷ mawr yn Gerddi Clun prynhawn ‘ma.  Wrth i fi gerdded at y pebyll ro’n i’n fy ngweld gan gi du tew bach.  Roedd hi mor dew, roedd hi’n honcian pan gerddodd! Mae’r ci yn fy atgoffa o fy nghi cyntaf.  Edrychodd y ci arna i, ysgydwodd ei chynffon ac daeth hi i fi.  Crafaf ei chefn a siaradais â hi i funud neu ddau.

Wel, yn fuan aeth hi yn ôl i’i pherchennog ac es i ar i’r pebyll.  Ar ôl tamaid bach trois i fynd.  Roedd y ci bach yn sefyll dros y ffordd, gwelodd fi a gwenodd gwên fawr iawn arna i; yna brysiodd mor yn gyflym na gall hi i fi.  Mae hi’n olwg mor  hapus fy ngweld i!  Teimlais fel y person mwyaf pwysig yn y byd ar y foment ‘na.

Gwnaeth y cyfarfod siawns bach ‘na fy’r holl ddiwrnod ac ar ôl hynny, do’n i ddim  yn teimlo cymaint ar ben fy hunan.